Wzrok kota

Budowa oka


Budowa oka kota

Wzrok kota – budowa oka. Oczy kota różnią się od naszych na kilka sposobów, dostrzegają mniejsze spektrum kolorystyczne mając mniej czopków ale więcej pręcików sensorów siatkówki pozwalających percepować więcej światła w ciemnościach. Tęczówka kociego oka otwiera się i zamyka w większym zakresie a gałka oczna jest bardziej sferyczna i w stosunku do wielkości ciała -proporcjonalnie większa niż u człowieka.

Lekko jajowate oko jest otoczone przez mocną twardówkę zastąpioną na przodzie przez przeźroczystą rogówkę, (oko wygląda z profilu jak przezroczysta bańka z płynem w środku) za którą aquerus humour (soczewka) zabezpiecza tęczówkę i źrenice. Żelkowata vitreous humour (twardówka) wypełnia przestrzeń za soczewką i na tyle oka jest światłoczułą odbijającą siatkówką tapetum lucidum (odbicie światła). Nerw wzrokowy przenosi sygnały z oka do mózgu.

Przeźroczysta rogówka

Jak widzi kot a jak człowiek

Kot ma oczy niezwykłe i czarodziejskie, mimo że z biologicznego punktu widzenia są one bardzo podobne do oczu innych ssaków. Już od wielu już lat uważa się, że koty widzą świat barwny, a nie tylko czarno-biały. Koty postrzegają węższe pasmo barw niż ludzie. Wyobrażając sobie świat kocich barw, powinniśmy na ekranie telewizora pozostawić kolor zielony i niebieski, a szary zastąpić matowo-czerwonym, a i tak nie wyrazi to w pełni kolorów, jakie widzi kot. Ponieważ kot poluje o zmierzchu, kiedy większość z jego ofiar, czyli gryzonie, jest aktywnych, zwierzę to tak naprawdę nie potrzebuje widzieć kolorów. Światło o zmierzchu staje się coraz bardziej rozproszone, co również powoduje zacieranie się kontrastów i barw. Ludzie o zmierzchu widzą coraz słabiej, a rozproszenie światła powoduje u nich gorsze rozpoznawanie kształtów i odległości.

W dzień

Tak kot widzi w dzień..

W nocy

Tak kot widzi w nocy..

Pomimo, iż mówi się, że koty potrafią wszystko widzieć w ciemności jest to nieprawdą, ale kocie źrenice mogą się bardzo rozszerzyć przez co dają dobrą widoczność przy bardzo słabym świetle. Źrenica jest zwężana i rozszerzana przez złożoną sieć mięśni ustawioną w kształcie ósemki w źrenicy. W oku światło jest odbijane od tapetum lucidium (odbicie światła), które ma właściwości powielania obrazu światła wpadającego do oka.


Zmierzch dla kotów

Mimo, że koty mogą nie widzieć drobnych szczegółów tak jak my widzimy w świetle dziennym, i najlepiej widzą w promieniu 2 – 6 m., to wręcz niewyobrażalnie świetnie widzi ruch. W mózgu mają specjalną komórkę wychwytującą najdrobniejszy ruch. Potrafią świetnie określić odległość co pozwala im na bardzo sprawne i skuteczne polowanie. Niektóre gryzonie stosują taktykę pozostawania w bezruchu, co uniemożliwia obserwacje i obiekt może zniknąć z pola widzenia kota. Jeżeli ofiara nie rusza się to znudzony kot może pozostawić tę niedoszłą zdobycz


Widzenie

Ludzie mogą mieć lepszy wzrok od kota w ciągu dnia, ale gdy zapada zmierzch koty wygrywają, bo chociaż nie mogą widzieć w zupełnych ciemnościach, ich niezwykłe źrenice są w stanie rozszerzyć się by dać wspaniałą widoczność w warunkach bardzo słabego światła.

Efekt wpadania światła do źrenicy

1. Zmiany w rozmiarze i kształcie źrenicy generalnie zależą od ilości światła wpadającego do oka. W ciemności źrenica się rozszerza;

2. W naturalnym rozproszonym świetle dziennym źrenica jest widoczna w swoim normalnym pionowym owalnym kształcie;

3. W bardzo naturalnym świetle gdy to jest zrelaksowany źrenica zamyka się do bardzo wąskiej szczeliny.

Kot posiada nieporównywalnie duże oczy. Kolory oczu dorosłego kota są zdecydowanie bogatsze od kolorów oczu występujących u ludzi. Barwy kocich oczu są: zielone, niebieskie, żółte, pomarańczowe. Bywają nawet różnookie, tęczówki, mimo iż nie spełniają żadnej funkcji użytkowej, są niezwykle cenione przez hodowców kotów i ściśle określone standardami ras.


Kolory oczu kotów

...

...

...

...

...

...

...

...

Mięśnie tęczówki oka zmieniają wielkość pionowej źrenicy, tym samym umożliwiając dopływ światła do wnętrza oka. W dużym naświetleniu słonecznym źrenice kota wyglądają zaledwie jak milimetrowa pionowa kreska, zapewniając dobrą osłonę wrażliwej warstwy komórek siatkówki oka. Nie oznacza to, że mniej widzi, źrenice kota mogą rozszerzyć się do prawie jednego centymetra, co spowoduje, że oczy wyglądają jak czarne.

Także specjalna warstwa komórek znajdujących się za siatkówką oka powoduje odbicie światła, które nie zostało absorbowane uprzednio. Ta komórkowa warstwa pigmentu, nazywana błoną odblaskową (tapetum lucidutn), zachowuje się jak lustro i jest odpowiedzialna za złotozielony odblask w oczach kota, który szczególnie dobrze widoczny jest nocą w światłach reflektorów.


Widzenie

Odblask w oku kota

Efekt błyszczących się nocą kocich oczu był jednym z powodów uznania tych zwierząt za święte w starożytnym Egipcie. Efekt dobrze widać także na zdjęciach zrobionych z lampą błyskową. Oczy mają wtedy fluorescencyjny zielonkawy kolor, co spowodowane jest także ową warstwą odblaskową znajdującą się w oczach kota.

Ciekawostką jest, że oczy u kotów syjamskich jak również wszystkich kotów w kolorze point, na fotografiach jarzą się kolorem czerwonym, co spowodowane jest różnym genetycznie kolorem oczu. Wykonanie dobrej fotografii wymaga często doskonałego sprzętu i umiejętności, by na zdjęciu nie pojawiły się dwa żarzące się punkty w twarzy kota.

Najlepszy efekt osiągniemy, fotografując kota w naturalnym świetle na zewnątrz, co pozwoli na uzyskanie zdjęcia z jego naturalnym kolorem oczu. Tak więc źrenica nie tylko może otworzyć się szeroko i otrzymać dwie szansę na zaabsorbowanie światła, ale również oko kota ma dodatkowe, bardzo wrażliwe komórki nerwowe w siatkówce, które nader czule reagują na światło.

Anatomiczna budowa kocich oczu pozwala widzieć w sześciokrotnie ciemniejszym świetle niż oczom ludzkim. Koty są w stanie widzieć w tak słabym oświetleniu, że wiele naukowych przyrządów ma problemy z rozpoznaniem czegokolwiek, i prawdopodobnie zmierzch dla kotów wydaje się tym, czym dla nas jest jasny dzień.

Oko kota pokazuje również jego nastrój. Uznano że obraz oczu to odzwierciedlenie duszy. Uczucie przyjemności, strachu, zadowolenia, powodują, że źrenica się rozszerza lub zwęża.


Dotyk jak wzrok

Wiele zwierząt wykorzystuje dotyk do tego by widzieć. Jednym z najbardziej czułych przyrządów do oglądania bez udziału wzroku są wąsy i włosy czuciowe. Jeżeli popatrzysz na głowę kota pod światło, zauważysz ponad tuzin wąsów na górnej wardze oraz kilka czuciowych włosów stanowiących brwi i brodę a także na łokciach. To wibrysy. Długie i grube włosy rosną we wrażliwych punktach na ciele a każde poruszenie natychmiast zawiadamia kota o ruchu lub przeszkodzie.

Wibrysy osadzone są w głębszej warstwie skóry niż inne włosy. Działają jak dźwignia wzmacniająca ruch podczas zgięcia. Ruch wąsów pobudza końcówki nerwów, które dostarczają kotu szczegółowe informacje o otoczeniu, prędkości i kierunku ruchu, a nawet minimalnych drganiach powietrza wokół ofiary lub przeszkody, nawet gdy zwierzę nic nie widzi. Impulsy z wibrysów przechodzą do mózgu taką samą drogą, jak informacje z oka. Następnie mózg używa dwóch systemów do zbudowania trójwymiarowego obrazu otoczenia. Kot bez wąsów może czuć się bardzo niepewnie, poruszając się w ciemności lub przez wąskie przejście. O zmierzchu, jak źrenica jest rozszerzona, by wpuścić do oka możliwie dużo światła, oko jest mniej zdolne do skupienia się na bliskich przedmiotach, dlatego kot używa swoich wąsów do badania otoczenia. Nagłe dotknięcie wibrysów powoduje, na przykład, zmrużenie oczu, co jest naturalną ochroną przed ich zranieniem.


Ciekawostka

Wibrysy są jednak przede wszystkim przydatne podczas łowienia. Koty o słabym wzroku podczas badania otoczenia potrafią posługiwać się wibrysami by ocenić otoczenie. W Stanach dokonano eksperymentu, w którym brały udział niewidome psy. Miały na szyi specjalne obroże z zamontowanymi po bokach plastikowymi wibrysami. Psy szybko nauczyły się „czuć” sztucznymi wibrysami, bezbłędnie unikały przeszkód, odnajdywały drogę do domu. Zaopatrzenie niewidzących psów w wibrysy pozwoliło wrócić do im do życia, za co powinny być wdzięczne swym kocim kuzynom.

Wąsy spełniają dużą rolę w czasie łowienia przede wszystkim w momencie, gdy kot złapie ofiarę i trzyma ją zębami. Polowanie dla kotów jest bardzo ekscytujące, a wydzielająca się adrenalina utrzymuje je w najwyższej aktywności. Adrenalina powoduje silne rozszerzenie źrenic, kot trzymający w zębach ofiarę widzi bardzo słabo; w dostrzeżeniu szczegółów budowy ofiary pomagają mu wibrysy. To za ich pomocą odnajduje miejsce śmiertelnego ugryzienia, jak więc widać – wibrysy są niezwykle ważne i spełniają bardzo użyteczną rolę „trzeciej ręki” lub „trzeciego oka”. Czy kiedykolwiek zwróciłeś uwagę na rzędy czarnych cętek nad górną wargą swego kota? Ułożenie tych małych punktów, wyglądających jak czarne pieprzyki, jest cechą wielce indywidualną.

Naukowcy prowadzący obserwacje na lwach odkryli, iż rozmieszczenie i wzór tych kropek są osobnicze, jak ludzkie odciski palców. Nikt jednak jeszcze nie przestudiował rozmieszczenia czarnych cętek u kotów domowych. Odkrycie to jednak jest bardzo ciekawe, mimo że my nie miewamy problemów z rozróżnieniem naszych kotów.

Zobacz tez: Szósty zmysł | Szkolenie