Inteligencja kota domowego to bardziej zdolno艣膰 przystosowywania si臋 do zmieniaj膮cych si臋 czynnik贸w i obracania ich na swoj膮 korzy艣膰. To od niej to prawdopodobnie zale偶y efekt szkolenia. Inteligencja to oczywi艣cie bardzo skomplikowana kwestia, je艣li chodzi o wszystkie stworzenia. Zdolno艣膰 czy ch臋膰 ps贸w do reakcji na instrukcje tresera jest przewa偶nie przedstawiana jako dow贸d ich m膮dro艣ci.

Te, kt贸re nauczyli艣my, by nam s艂u偶y艂y jako pies-przewodnik dla niepe艂nosprawnego czy pies wykrywaj膮cy narkotyki, zosta艂y zaklasyfikowane jako inteligentne. Te nie szkolone s膮 r贸wnie偶 inteligentne lecz nigdy nie wymagano od nich wykonywania zada艅. Czy psy my艣liwskie, kt贸re potrafi膮 tropi膰 zwierzyn臋, s膮 inteligeligentniejsze od chart贸w, kt贸re potrafi膮 t臋 zwierzyn臋 dogoni膰 i upolowa膰? Trudno okre艣li膰 i jednoznacznie wskaza膰 wysoko艣膰, rodzaj inteligencji i podatno艣膰 na szkolenie.

Z historycznego punktu widzenia, zwi膮zek cz艂owieka z kotem nie by艂 tak silny i nie obfitowa艂 w tak doskona艂e przyk艂ady wsp贸艂pracy, jak zwi膮zek cz艂owieka z psem. Nie musieli艣my uczy膰 kot贸w jak polowa膰 na gryzonie, wystarczy艂o jedynie pozostawi膰 je samym sobie, by upora艂y si臋 ze szkodnikami. Nie mo偶na wi臋c przyj膮膰 jednakowej miary dla zachowa艅 ps贸w i kot贸w.

Oczywi艣cie znamy historie o wspania艂ych kocich osobnikach, kt贸re potrafi膮 otwiera膰 drzwi, za艂atwia膰 potrzeby w toalecie, przynosi膰 przedmioty, s艂ucha膰 komend i generalnie zachowywa膰 si臋 tak, jakby mia艂y telepatyczny kontakt z opiekunem. By膰 mo偶e inteligencja by艂aby lepiej zdefiniowana jako zdolno艣膰 do komunikacji nie tylko w obr臋bie w艂asnego gatunku, ale tak偶e do nawi膮zywania kontaktu z innymi gatunkami, w tym z cz艂owiekiem, a kot na pewno to potrafi. Je偶eli rozmiar m贸zgu ma co艣 wsp贸lnego z si艂膮 umys艂u, to kot stoi na r贸wni z naczelnymi i delfinami, poniewa偶, relatywnie do rozmiaru cia艂a kot ma m贸zg wi臋kszy ni偶 wszystkie ssaki.


Szkolenie kota! Naucz korzysta膰 z toalety!

Zmierzy膰 inteligencje

Pomiar kociej inteligencji g艂贸wnie opiera si臋 na obserwacjach mniej lub bardziej zabawnych anegdotycznych wydarze艅 ich opiekun贸w. Nie zosta艂 jeszcze opracowany test pozwalaj膮cy na dok艂adne zbadanie kociego rozumu. Testy, jakie przeprowadza si臋 na r贸偶nych gatunkach zwierz膮t, nie okre艣laj膮 precyzyjnie poziomu ich inteligencji. Ze wzgl臋du na r贸偶ne formy komunikowania si臋 zwierz膮t i r贸偶norodno艣膰 gatunk贸w, niemo偶liwe jest stworzenie jednolitego, a nawet podobnego uniwersalnego testu. Do艣膰 艂atwy spos贸b komunikowania si臋 ma艂py z cz艂owiekiem wcale nie 艣wiadczy o poziomie inteligencji wy偶szym od psa czy kota, a jedynie o innym sposobie komunikacji tego gatunku. 殴le dostosowane testy cz臋sto prowadz膮 do fa艂szywych wynik贸w i stawiania b艂臋dnych wniosk贸w.

Odkryto, 偶e koty potrafi膮 si臋 nauczy膰 sekwencji reakcji zwrotnych, kt贸re pozwalaj膮 im na ucieczk臋 z zamkni臋tej przestrzeni i potrafi膮 nauczy膰 tego innych kot贸w. Takie przekazywanie wiedzy i zdolno艣膰 jej przejmowania na pewno nale偶a艂oby nazwa膰 inteligencj膮.

W innym te艣cie pies i kot, by dosta膰 nagrod臋, musia艂 zapami臋ta膰 i wybra膰 pude艂ko, na kt贸re pada艂o 艣wiat艂o. Odkryto, 偶e psy zdo艂a艂y zapami臋ta膰, kt贸re pude艂ko zosta艂o pod艣wietlone do pi臋ciu minut po zgaszeniu 艣wiat艂a, koty podchodzi艂y do takiego pude艂ka a偶 do szesnastu godzin po wy艂膮czeniu 艣wiat艂a, co w kwestii zapami臋tywania uplasowa艂o je w testach wy偶ej od szympans贸w i orangutan贸w.


Szkolenie a nagroda

Na podstawie eksperymentu mo偶na by przypuszcza膰, 偶e koty potrafi膮 formu艂owa膰 poj臋cia, co by艂oby przejawem niezwyk艂ej inteligencji tych zwierz膮t. W tego typu eksperymentach zwierz臋ta ucz膮 si臋 metod膮 pr贸b i b艂臋d贸w, a koty s膮 zdolne zrobi膰 wiele dla nagrody. Poniewa偶 okre艣lone zachowanie jest nagradzane smako艂ykiem, tak by kot po艂膮czy艂 go z konkretnym wydarzeniem, uczy si臋 w ten spos贸b kojarzy膰 te dwie reakcje i jest bardziej prawdopodobne, 偶e powt贸rzy t臋 czynno艣膰 w przysz艂o艣ci.


Kojarzenie d藕wi臋k贸w

Nasze koty zjawiaj膮 si臋 znik膮d na d藕wi臋k otwieranej szafki z ich jedzeniem lub na odg艂os miski z jedzeniem stawianej na pod艂odze. My te偶 kojarzymy d藕wi臋ki, g艂osy, muzyk臋 z wydarzeniami, nawet tymi, kt贸re mia艂y miejsce dawno temu. Zaskakuj膮cy jest fakt, 偶e to nasz zmys艂 w臋chu, chocia偶 s艂aby w por贸wnaniu ze zwierz臋tami, przywo艂uje bardzo silne skojarzenia z wydarzeniem w naszym 偶yciu. Nie dziwne wi臋c, 偶e koty, z ich doskona艂ym niemal偶e zmys艂em w臋chu i doskona艂膮 pami臋ci膮, mog膮 rozpozna膰 i skojarzy膰 zapachy i wydarzenia.


Instynkt przetrwania

Tak silnie reakcje s膮 niezb臋dne zwierz臋tom do przetrwania w 艣rodowisku naturalnym, jako 偶e ucz膮 si臋 one tego, co jest niebezpieczne lub szkodliwe i co jest przyczyn膮 potencjalnego zagro偶enia. Reakcje na pewne zdarzenie po艂膮czone z pewnym zapachem, d藕wi臋kiem lub widokiem, zostaj膮 zapami臋tane do momentu, a偶 nie zostan膮 skojarzone z czym艣 innym. Dlatego je艣li prze艂o偶ymy kocie jedzenie do innej szafki, gdzie drzwiczki wydaj膮 inny d藕wi臋k, kot nie przybiegnie po jedzenie.


Pierwsze rozpoznanie to zawsze obawa

Z czasem dorastania zwierz臋ta poznaj膮 coraz wi臋cej nowych zdarze艅 i sytuacji i wykazuj膮 proporcjonalnie mniejszy strach i zainteresowanie zjawiskami nieznanymi, o ile oczywi艣cie nie stanowi膮 one dla nich bezpo艣redniego zagro偶enia. Dlatego kot, kt贸ry po raz pierwszy w 偶yciu wychodzi do ogrodu, z nieufno艣ci膮 porusza si臋 po terenie czuj膮c zagro偶enie ze strony ka偶dego obiektu.


Koci geniusz?

Je艣li inteligencja jest mierzona zdolno艣ci膮 przystosowania si臋, to bez w膮tpienia kot powinien zosta膰 umieszczony na szczycie Listy. Jako gatunek, koty mog膮 nauczy膰 si臋 przetrwa膰 w ka偶dym rodzaju 艣rodowiska, na pustyni, w d偶ungli, w klimacie arktycznym, w mie艣cie i to bez wzgl臋du na to, czy mog膮 liczy膰 na ludzk膮 pomoc, czy te偶 nie.

Patrz膮c na ich styl 偶ycia, mo偶emy zobaczy膰, 偶e wykazuj膮 one wyj膮tkow膮 zdolno艣膰 do szybkiego przystosowania si臋 nawet do ekstremalnie trudnych warunk贸w, gdy s膮 do tego zmuszone. Koty tak偶e szybko ucz膮 si臋 przez obserwacj臋 i skojarzenia. Nawet bardzo m艂ode, obserwuj膮 matk臋, szybko ucz膮 si臋 i powtarzaj膮 czynno艣ci.


Typowe reakcje kota

Je偶eli kot noszony jest w transporterze do lecznicy weterynaryjnej, na pewno schowa si臋, zaraz jak go zobaczy, gdy偶 kojarzy膰 si臋 on sobie b臋dzie wy艂膮cznie ze stresem, zastrzykiem i niemi艂ymi zapachami. Preparat przeciwko pch艂om w spreju tak偶e nie wydaje si臋 najlepszym przyjacielem kota, kt贸ry zapewne widzi w nim jedynie pluj膮cy na niego wyj膮tkowo nieprzyjemnym zapachem przedmiot, w zwi膮zku z czym kot szybko skojarzy sobie, 偶e gdy zobaczy ow膮 rzecz, powinien czym pr臋dzej ucieka膰. Postarajmy si臋 pami臋ta膰, 偶e nasze koty maj膮 doskona艂膮 pami臋膰 i 艣wietnie kojarz膮 tak zdarzenia, jak i przedmioty i to zar贸wno te dla nich mi艂e, jak i niemi艂e.

Wskaz贸wki szkolenia

1. B膮d藕 wytrwa艂y, cierpliwy. Kot nigdy nie powinien doznawa膰 niepowodze艅 podczas szkolenia.
2. Dawaj nagrody sprawiedliwie i w miar臋 szybko.
3. Nie karm przed 膰wiczeniami, je偶eli nagrod膮 s膮 smako艂yki.
4. Je偶eli kot ma wyj膮tkowy smako艂yk dawaj go w czasie szkolenia.
5. Wynagradzaj kota tylko wtedy, gdy zrobi to, o co by艂 proszony.
6. Zawsze zachowuj si臋 艂agodnie.
7. Zacznij szkolenie mo偶liwie wcze艣nie, gdy kot jest zainteresowany wszystkim i ch臋tnie ci wsp贸艂towarzyszy.