Odbudowa naturalnej populacji szkockiego 偶bika. Walka z nadmiarem gen贸w kot贸w domowych.

呕biki w Szkocji stoj膮 w obliczu zagro偶enia wygini臋cia g艂贸wnie z powodu krzy偶owania si臋 z kotami domowymi. W efekcie coraz rzadziej spotyka si臋 prawdziwe "tygrysy g贸rskie" - jak nazywane s膮 偶biki w Szkocji.

Naukowcy staraj膮 si臋 przywr贸ci膰 populacj臋 unikalnego kota, 偶bika, kt贸ry obok rysia jest jedynym kotem naturalnie wyst臋puj膮cym w Europie. Aby zachowa膰 ich autentyczno艣膰 i unikn膮膰 krzy偶owania z kotami domowymi, nauka interweniuje poprzez genomik臋 - sekwencjonowanie i mapowanie genomu.

Genomika

To dziedzina biologii molekularnej analizuj膮ca genom organizm贸w. Jej celem jest poznanie sekwencji materia艂u genetycznego oraz mapowanie genomu, ale r贸wnie偶 okre艣lenie wszelkich dzia艂a艅 wewn膮trz genomu. Naukowcy w Szkocji staraj膮 si臋 przywr贸ci膰 populacj臋 偶bik贸w, unikaj膮c przy tym krzy偶owania z kotami domowymi. Do tego celu wykorzystywana jest w艂a艣nie technologia genomiki, aby zachowa膰 autentyczno艣膰 偶bika naturalnie wyst臋puj膮cego w Europie.

Zwierz臋ta do projektu Saving Wildcats wzi臋to z o艣rodka Highland Wildlife Park gdzie w latach 60 powsta艂y hodowle 偶bik贸w. Te osobniki nie by艂y pokrewnione z kotami domowymi, wi臋c ich potomstwo wykorzystano do projektu. Wypuszczono pierwsze 19 偶bik贸w z obro偶ami GPS w Parku Narodowym Cairngorms w 2023 r. Planuje si臋 uwolnienie kolejnych 40.

Helena Parsons, menad偶erka projektu Saving Wildcats o艣wiadczy艂a, 偶e nie spodziewa si臋, 偶e 偶biki b臋d膮 mia艂y koci臋ta w przysz艂ym roku 鈥 potrzebuj膮 czasu, aby przyzwyczai膰 si臋 do 偶ycia na wolno艣ci. Gdyby zdarzy艂y si臋 jeden albo dwa mioty, to "by艂oby fantastycznie". Dane GPS pokazuj膮, 偶e niekt贸re koty ju偶 si臋 spotka艂y, co daje nadziej臋.

Istnieje obawa, 偶e 偶biki powi膮偶膮 si臋 znowu z kotami domowymi dlatego 艣ledzenie i eliminowanie spotka艅 tego typu jest konieczne. Je艣li dojdzie do ponownych krzy偶owa艅 z "mruczkammi" projekt nie osi膮gnie zamierzonych rezultat贸w.


Wideo - Szkocki program "Saving Wildcats"

Zagro偶one 偶biki w Polsce

Przyczyny spadku populacji jeszcze nie s膮 dobrze rozpoznane. Problemem mo偶e nie by膰 krzy偶owanie si臋 z kotami domowymi 偶bika o艣wiadczy艂 prof. Henryk Okarma z Instytutu Ochrony Przyrody PAN. Przekonanie, 偶e nie mamy "czystej krwi" 偶bik贸w, a jedynie "miesza艅ce" w 艣wietle naszych bada艅 okaza艂o si臋 by膰 nieprawd膮. Przy populacji 200-300 osobnik贸w 偶ycie ka偶dego 偶bika ma znaczenie. A wiemy, 偶e rocznie przynajmniej kilka 偶bik贸w ginie pod ko艂ami samochod贸w. W Polsce te偶 ch臋tnie 偶eruj膮 na padlinie. Nie mo偶emy wykluczy膰, 偶e s膮 przy tej okazji zabijane przez inne drapie偶niki, kt贸re chc膮 je odp臋dzi膰 od tej 艂atwej zdobyczy. Ale to przypuszczenie, nie wiemy tego na pewno, powiedzia艂 prof. Okarma.

Inne newsy

Ma艂e dzikie koty

Pochodzenie kota domowego


殴r贸d艂o: savingwildcats.org.uk, Gazeta Wyborcza, Wikipedia PL