• TEMATY
  • Czego koty mog膮 si臋 nauczy膰?
  • Koci m贸zg
  • Pr贸by i b艂臋dy
  • Otwieranie drzwi, szuflad i szafek
  • Ciekawo艣膰 i smako艂yki
  • Korzystanie z sedesu
  • Cyrkowe sztuczki s膮 mo偶liwe
  • Kot odkrywca i smako艂yki

Wychowa膰 koty? To zadanie nie do wykonania, tak s膮dzi wielu ludzi, ale to troch臋 niezgodne z prawd膮. Mruczki s膮 otwarte na wychowywanie, jednak praca z nimi wymaga wyczucia. Uporem nic nie osi膮gniemy, ale konsekwencja i wyczucie mog膮 zdzia艂a膰 bardzo wiele.

To zadziwiaj膮ce, jak wiele koty mog膮 si臋 nauczy膰. Niekt贸re potrafi膮 korzysta膰 z sedesu w toalecie. Inne pos艂uguj膮 si臋 narz臋dziami, 偶eby namoczy膰 sw贸j suchy pokarm. A w Moskwie jest nawet teatr, w kt贸rym koty demonstruj膮 r贸偶ne sztuczki - ale niestety tylko wtedy, kiedy maj膮 na to ochot臋. My nie musimy wymaga膰 od naszego pupila a偶 tak wiele. Dobrze wychowany kot to taki, kt贸ry respektuje okre艣lone zasady wsp贸艂偶ycia. Przeczytajcie, co koty mog膮 sobie przyswoi膰 i jak najpro艣ciej ich tych sztuczek nauczy膰.

Wychowa膰 koty
UWychowa膰 koty
Wychowa膰 koty
Wychowa膰 koty

Czego koty mo偶na nauczy膰

Uczenie si臋 zale偶y od inteligencji, ale czym w艂a艣ciwie jest inteligencja u kot贸w? Nie nale偶y przecie偶 oczekiwa膰, 偶e koty b臋d膮 pisarzami czy matematycznymi geniuszami. Nie zapami臋taj膮 te偶 po kolei wielu poj臋膰. Inteligencja kota przejawia si臋 zdolno艣ci膮 do uczenia si臋 i my艣lenia, umiej臋tno艣ci膮 celowego rozwi膮zywania problem贸w, a tak偶e indywidualnym dostosowywaniem si臋 oraz wyci膮ganiem wniosk贸w.

Koci m贸zg

Aby poradzi膰 sobie z zadaniami, koty musz膮 mie膰 dobrze funkcjonuj膮cy m贸zg. M贸zg kota domowego ma przeci臋tnie 5 cm d艂ugo艣ci i wa偶y 30 g. Kot wa偶y 艣rednio 3,3 kg i ma d艂ugo艣膰 60 cm. Je偶eli por贸wna膰 wielko艣膰 m贸zgu z wielko艣ci膮 cia艂a, to m贸zg stanowi dwunast膮 cz臋艣膰 d艂ugo艣ci cia艂a i 1/110 wagi. Tym samym masa kociego m贸zgu wynosi 0,9% masy cia艂a, czyli poni偶ej przeci臋tnej masy m贸zgu ludzkiego, kt贸ry stanowi 2% masy cia艂a.
Osoby lubi膮ce por贸wnania liczbowe zainteresuje te偶 ca艂kowita powierzchnia kory m贸zgowej. U kota wynosi ona ok. 83 cm虏, a u ludzi 2500 cm虏. Naukowcy z Tufts University School of Veterinary Medicine dowiedli, 偶e m贸zg kota jest bardziej podobny do ludzkiego ni偶 m贸zgi innych zwierz膮t domowych. Dotyczy to przede wszystkim p艂at贸w m贸zgu i kory m贸zgowej. Podobny jest tak偶e mechanizm dotycz膮cy przesy艂ania danych za pomoc膮 neurotransmiter贸w.
Na podstawie takich danych mo偶na stwierdzi膰, 偶e koty maj膮 podobn膮 zdolno艣膰 uczenia si臋 do ludzkiej (w pewnym stopniu). Ale niekoniecznie maj膮 ch臋膰 uczy膰 si臋 czego艣, co uwa偶aj膮 za ma艂o sensowne. Nie traci膰 czasu na nauk臋 zb臋dnych czynno艣ci a robi tylko to, co przynosi bezpo艣redni膮 korzy艣膰. Z jego punktu widzenia wszystko inne jest zb臋dne. Wyj膮tki zdarzaj膮 si臋, je艣li w艂a艣ciciel wymy艣li dobre bod藕ce motywuj膮ce i hojnie nagrodzi za post臋py w nauce.

Pr贸by i b艂臋dy

Od dawna wiemy, jak koty si臋 ucz膮 - przez pr贸bowanie, uczenie si臋 na b艂臋dach, obserwacj臋 i na艣ladowanie. To, czego si臋 nauczaj膮, zapami臋tuj膮 lepiej ni偶 psy. Badania dowodz膮, 偶e pami臋膰 proceduralna kota jest podobna do pami臋ci ma艂py. Tyle m贸wi膮 fakty. Kiedy zaczynamy m贸wi膰 o r贸偶nicy w inteligencji ras, wkraczamy w krain臋 fantazji.
Wielu hodowc贸w twierdzi, 偶e rasa hodowana przez nich nale偶y do najbardziej inteligentnych ze wszystkich. Cz臋sto rzekom膮 inteligencj臋 wi膮偶e si臋 z 偶ywotno艣ci膮 rasy. Ch臋tne do dzia艂ania koty orientalne s膮 uwa偶ane za szczeg贸lnie inteligentne. Natomiast rasy spokojniejsze, takie jak persy, nierzadko oskar偶a si臋 o powolno艣膰 w my艣leniu. Nie ucz膮 si臋 one sztuczek tak szybko jak koty syjamskie, a ponadto wydaje si臋, 偶e te sztuczki tak naprawd臋 ich nie bawi膮. Jednak z naukowego punktu widzenia s膮 to czyste spekulacje, niemaj膮ce zwiazku z rzeczywisto艣ci膮. Z biologicznego punktu widzenia nie ma podstaw, aby uwa偶a膰, 偶e rasy r贸偶ni膮 si臋 inteligencj膮, r贸wnie偶 ani 偶ywotno艣膰, ani opanowanie sztuczek nie s膮 dowodem na inteligencj臋.

Otwieranie drzwi, szuflad i szafek

Wiele kot贸w ma zdolno艣膰 otwierania okien i drzwi. Za tym procesem uczenia si臋 kryje si臋 du偶a motywacja - pragnienie dostania si臋 do okre艣lonego pomieszczenia lub wydostania si臋 z mieszkania. Koty, kt贸re s膮 przyzwyczajone do wolnego wychodzenia, ucz膮 si臋 takie sztuczki wyj膮tkowo szybko. Mog膮 nawet nauczy膰 si臋 r贸偶nicy mi臋dzy wej艣ciem a wyj艣ciem - potrafi膮 wychodzi膰 i wchodzi膰 r贸偶nymi drogami, zale偶nie od tego, kt贸ra jest dla nich najwygodniejsza do pokonania.

Wiele kot贸w uczy si臋 tak偶e otwierania szuflad i szafek, zazwyczaj tych, w kt贸rych przechowuje si臋 ich pokarm. Motywacja jest w tym wypadku bardzo du偶a. Nagroda przewa偶nie l膮duje na pod艂odze, poniewa偶 kocie 艂apki nie s膮 szczeg贸lnie dobrze przystosowane do chwytania przedmiot贸w. Pomimo to koty potrafi膮 naciska膰 klamki, odsuwa膰 szuflady i drzwiczki szafek.

Ciekawo艣膰 i smako艂yki

Uczenie si臋 metod膮 pr贸b i b艂臋d贸w mo偶emy zaobserwowa膰, je偶eli myszk臋 do zabawy wsadzimy w trudno dost臋pne miejsce. Kot b臋dzie pr贸bowa艂 j膮 wydoby膰, najpierw jedn膮, a potem drug膮 艂apk膮, zmieniaj膮c przy tym r贸wnie偶 pozycj臋, aby dosi臋gn膮膰 zabawk臋. Podobnie post臋powa艂by w takiej sytuacji cz艂owiek.

S膮 specjalne zabawki dla kot贸w s艂u偶膮ce do trenowania procesu uczenia si臋. Jedn膮 z nich jest drewniana tablica z zag艂臋bieniami, kt贸re nakrywa si臋 pustymi od 艣rodka sto偶kami. W niekt贸rych zag艂臋bieniach ukrywaj膮 si臋 smako艂yki, inne pozostaj膮 puste. Na pocz膮tku kot mo偶e przewr贸ci膰 kt贸ry艣 ze sto偶k贸w przypadkowo. Ale kiedy natrafi na smako艂yk, ten pozytywny impuls stanie si臋 dla niego nagrod膮 i zach臋ci go do dalszych pr贸b. Je偶eli zag艂臋bienie pod kolejnym sto偶kiem b臋dzie puste, to przewr贸ci jeszcze nast臋pny.

Korzystanie z sedesu

Koty mog膮 si臋 nauczy膰 korzystania z naszego sedesu. Niekt贸re nabieraj膮 tych umiej臋tno艣ci poprzez na艣ladowanie, obserwuj膮c w艂a艣ciciela korzystaj膮cego z toalety. Ale wi臋kszo艣膰 uczy si臋 tego zachowania poprzez celowy trening.

Skorzystali z tego producenci specjalnych desek sedesowych i opracowali specjaln膮 metod臋 treningu - najpierw nak艂ada si臋 na sedes du偶膮 i szerok膮 desk臋, a potem zast臋puje coraz mniejsz膮 i w臋偶sz膮. Motywacja odpowiednimi nagrodami sprawia, 偶e kot w ci膮gu kilku tygodni uczy si臋 korzystania z sedesu dla ludzi. Jednak nie wszystkie koty s膮 w stanie opanowa膰 te umiej臋tno艣ci. Niekt贸re nigdy si臋 tego nie nauczaj膮. A przy tym nasuwa si臋 pytanie, czy ka偶dy cz艂owiek chcia艂by dzieli膰 swoj膮 toalet臋 z kotem.

Wychowa膰 koty
Wychowa膰 koty
Wychowa膰 koty
Wychowa膰 koty

Pr贸by porozumienia

Zawsze udaje si臋 nauczy膰 kota komunikowania si臋 z cz艂owiekiem, poniewa偶 w艂a艣nie tej umiej臋tno艣ci koty musz膮 si臋 najpierw nauczy膰. Zaczyna si臋 od bardzo prostych sygna艂贸w, takich jak 偶bieranie si臋 o jedzenie. Nast臋pnie pojmuj膮 si臋 ca艂kiem jasne sygna艂y b臋d膮ce zach臋t膮 dla cz艂owieka do g艂askania lub wsp贸lnej zabawy. Komunikowanie si臋 z innymi zwierz臋tami domowymi, takimi jak psy, r贸wnie偶 wymaga nauki, kt贸ra odbywa si臋 metod膮 pr贸b i b艂臋d贸w.

Cyrkowe sztuczki s膮 mo偶liwe

W przeciwie艅stwie do ps贸w, koty z regu艂y nie s膮 ch臋tne do uczenia si臋 czego艣, co nie przynosi bezpo艣redniej korzy艣ci. Mo偶na je wprawdzie nauczy膰 pewnych sztuczek, ale nie opanuj膮 takich cyrkowych numer贸w jak na przyk艂ad pudle i inne psy 鈥 zazwyczaj. Bo tak偶e i pod tym wzgl臋dem s膮 wyj膮tki, czego dowodem jest na przyk艂ad moskiewski Koci Teatr Dmitrija Kuk艂aczowa, kt贸ry od lat dziewi臋膰dziesi膮tych budzi zainteresowanie. W przedstawieniu wymy艣lonym przez Dmitrija Kuk艂aczowa bierze udzia艂 120 kot贸w. Sam treser m贸wi, 偶e wytresowanie kot贸w niezawodno艣ci, nie jest mo偶liwe. Nie mo偶na ich zmusi膰 do niczego. Dlatego ka偶dy wyst臋p jest spontaniczniczny. Pomimo to udaje mu si臋 nauczy膰 koty nawet stania na przednich 艂apach i akrobacji w powietrzu. Wszystko to odbywa si臋 z uwzgl臋dnieniem naturalnych zachowa艅 kot贸w, kt贸re czasami pochodz膮 prosto z ulicy, przez co daje im sta艂e schronienie.

Koci Teatr Dmitrija Kuk艂aczowa
Koci Teatr Dmitrija Kuk艂aczowa
Koci Teatr Dmitrija Kuk艂aczowa
Koci Teatr Dmitrija Kuk艂aczowa

Kot odkrywca i smako艂yki

Prawdopodobnie rosyjski treser pracuje przy pomocy wielu smako艂yk贸w i celowej stymulacji typowego dla kot贸w odkrywczego ducha. Wiele kot贸w niezmiernie lubi odkrywa膰 nowe rzeczy, a przy okazji uczy si臋 bardzo wielu rzeczy.

Przebieg treningu jest zazwyczaj podobny jak w przypadku ps贸w. Czeka si臋, a偶 kot robi to, czego sobie 偶yczymy, lub zach臋ca si臋 go do po偶膮danego zachowania i daje mu smako艂yk, 偶eby wzmocni膰 to zachowanie. Poza tym w艂a艣ciciel nie szcz臋dzi mu pochwa艂 i uwagi, a to lubi膮 zar贸wno psy, jak i koty. Koty szybciej od ps贸w nudz膮 si臋 znanymi zadaniami. Psy potrafi膮 si臋 zachwyca膰 przez ca艂e 偶ycie wykonywaniem tej samej sztuczki.


殴r贸d艂o: Koty, Kompendium wiedzy - Renate Jones (weterynarz), W-wa 2011; Youtube: Cat dad. "Yuri Kuklachev"; Gazeta Wyborcza (wyborcza.pl)"Treser kot贸w z moskiewskiego Teatru Kot贸w: - Kot贸w si臋 nie tresuje" - Wac艂aw Radziwinowicz, 2015